Sklepy cynamonowe to tytuł opowiadania, a także zbioru utworów Brunona Schulza, wydanego po raz pierwszy w 1933 roku. Jest to zarazem jedno z najbardziej znanych i rozpoznawalnych opowiadań autora.

Kilka słów o autorze

Bruno Schulz był pisarzem polskim żydowskiego pochodzenia, wychowanym i związanym ze Lwowem. Z powodzeniem malował również grafiki i obrazy olejne. Przez całe życie pracował jako nauczyciel, praca ta była podstawowym źródłem jego dochodów.

Twórczość pisarza to odbicie jego skomplikowanej psychiki, pełnej zawiłości, kompleksów czy obsesji. Postacie ludzkie często są zdeformowane, karykaturalne. Jego dorobek pisarski nie jest zbyt obszerny – to przede wszystkim dwa tomy opowiadań: Sklepy cynamonowe oraz Sanatorium pod Klepsydrą, a także kilka utworów, których nie włączono do zbiorów. Jego utwory cechuje poetyka snu, w której zacierają się granice czasu i miejsca. Opowiadania pokazują życie polskich Żydów zamieszkujących małe miasteczko, jest w nich wiele nawiązań do życia autora, który często zatapia się w podróż do krainy dzieciństwa, zmityzowanej i odrealnionej. Utwory cechuje charakterystyczny język, pełen archaizmów i skomplikowanych, rozbudowanych metafor.

Sklepy cynamonowe jako przykład prozy surrealistycznej

Jedno z najpopularniejszych opowiadań Brunona Schulza to typowy przykład jego prozy, która rządzi się swoimi, niespotykanymi gdzie indziej, surrealistycznymi prawami. Jednocześnie autor tę zakrzywioną, fantastyczną i groteskową rzeczywistość próbuje wpisać w porządek uniwersalny, mityczny. Motyw narodzin, początków życia jest bardzo charakterystyczny dla prozy pisarza i pojawia się w niemal każdym z jego utworów. Jest też znamienną cechą języka utworów, który poprzez nietypowe zestawienia wyrazów poszukuje ich pierwotnych znaczeń.

Głównym bohaterem opowiadania Sklepy Cynamonowe jest chłopiec, wychowujący się w rodzinie kupieckiej, Józef. Jest on również narratorem utworu, opisuje świat z perspektywy dziecka. Ważną postacią opowiadania jest ojciec chłopca Jakub, niezwykła indywidualność, chcący kreować świat na nowo. Ojciec jest autorem słynnego monologu o stwarzaniu, który pojawia się w Traktacie o manekinach, niezwykle ważnej części opowiadania. Dla chłopca jest on postacią niezwykłą, pobudzającą jego wyobraźnię, kimś na kształt maga. Józef ma wrażenie, że ojciec posiadł wiedzę na temat tajemnicy świata. Z nim skontrastowana jest postać matki, osoby praktycznej i przyziemnej. Sklepy Cynamonowe nie są utworem posiadającym tradycyjną fabułę, a raczej zbiorem symboli i motywów. Imiona głównych bohaterów – Józef i Jakub wiążą się z symboliką biblijną.

Najważniejsze cechy prozy Shultza:

– mityzacja przeszłości,

– oniryzm – poetyka snu,

– surrealizm,

–  sensualizm,

– groteska,

– dychotomia ( w Sklepach cynamonowych skontrastowana jest np. starość z młodością, postać ojca i matki),

– symbolika.

Sklepy cynamonowe to utwór niezwykle bogaty w znaczenia i motywy.  To wspaniała wędrówka dla czytelnika lubiącego odkrywać sensy ukryte, docierać do znanych symboli i mitów poprzez fantastyczne zawiłości treści i języka Shultza.